Lợi ích sinh thái từ mái nhà xanh
Hiệu ứng từ mái nhà xanh giúp giảm thiểu hiện tượng hòn đảo nhiệt đô thị thường thấy ở các thành phố lớn – nơi mật độ dân số và xây dựng cao, ít cây xanh và nhiều xe cộ qua lại khiến cho nhiệt độ đô thị cao hơn vùng ngoại ô đến 4°C. Nhưng nếu bạn lắp một mái nhà xanh thì những cây xanh sẽ phản xạ lại ánh nắng mặt trời và làm mát không những ngôi nhà của bạn mà còn môi trường xung quanh. Nghiên cứu cho thấy nhờ mái nhà xanh, nhiệt độ không khí gần bề mặt có thể giảm tới 16,4°C trên mỗi đơn vị diện tích – chỉ thua cây xanh trên phố một ít nhưng ngược lại, mái nhà xanh không hề tốn chỗ.
Và một điều tất nhiên là thảm thực vật trên mái nhà xanh còn giúp giảm thiểu bụi bẩn và ô nhiễm vì khả năng lọc bụi, khói khỏi không khí và sự hấp thụ nitrat và chất gây ô nhiễm của đất. Kết quả là công việc lau bộ lộc của máy điều hòa nhà bạn không cần phải làm thường xuyên như các nhà khác vì không khi xung quanh bạn trong lành hơn, không những thế, tùy thuộc thiết kế, mái nhà xanh có thể hấp thụ 50 - 90% nước mưa.
Cụ thể là một mái nhà xanh dày 10 cm có thể chứa được gần 4 lít nước trên diện tích 30,5 cm2. Như vậy nguy cơ ngập lụt và xói lở ở đô thị được giảm bớt. Ngoài ra, mái nhà xanh có khả năng cách nhiệt và cách âm rất tốt. Một mái nhà xanh tiêu biểu có thể làm giảm âm thanh phản lên đến 3 dB và cải thiện cách âm lên đến 8 dB. Điều này đặc biệt phù hợp với những nhà mặt đường lớn, gần sân bay, nhà máy.
Tiền công lắp đặt mái nhà xanh cao hơn nhiều so với mái nhà thường. Ở Mỹ, để có được một công viên trên mái, bạn cần phải chi $10-35 cho 30,5 cm2 mái. Tuy nhiên, về lâu về dài thì mái nhà xanh có thể giúp bạn tiết kiệm được nhiều khoản chi phí bảo trì. Thực tế, mái nhà xanh bền hơn nhiều mái nhà thường vì màng chống thấm được bảo vệ chống các diễn biến thời tiết như nắng nóng và bão. Ngoài ra, vì những đặc điểm cách nhiệt và lộc không khí, một mái nhà xanh sẽ giúp bạn tiết kiệm điện. Khả năng giữ nước của mái cũng sẽ hạn chế hiện tượng xói lở nhà qua các trận mưa lớn.
Khả năng ứng dụng tại Việt Nam?
Phóng viên tạp chí Nhà thầu & Thị trường Xây dựng đã có cuộc trao đổi với tiến sỹ Ngô Anh Đào thuộc công ty CP Giải pháp Đô thị - Nông thôn về vấn đề đưa những ứng dụng khoa học về thiết kế mái nhà xanh vào áp dụng tại Việt Nam.
Chào chị. Chị nghĩ gì về mô hình mái nhà xanh?
Ý tưởng đưa mái xanh vào liên hệ với Viêt Nam thì tốt, nhưng có quá nhiều trở ngại cho nó để thành công và một trong những lý do đó là chi phí để làm một mái nhà như vậy vẫn còn rất đắt.
Chi phí cao chắc chắn là một trở ngại lớn nhưng đối với những gia đình giàu có, chắc họ sẽ thích có một cái vườn trên mái?
Điều đó thì hẳn nhiên rồi. Một cái vườn ở trên mái không chỉ là một thảm xanh mà còn thực sự mang đến điều khác biệt thú vị. Hơn nữa, lợi ích mà chúng mang lại không cần phải bàn cãi. Ngoài ra, có một gợi ý khác nữa là vườn đứng – những mảng xanh trên tường – sẽ dễ dàng nhìn ngắm hơn.
Về mặt kiến trúc, mái nhà xanh có phù hợp với đô thị Việt Nam?
Mái xanh chỉ thích hợp cho các kiểu nhà riêng biệt, có nhiều không gian trống xung quanh (ở ngoại ô chẳng hạn) chứ không thích hợp với nhà phố kiểu như ở Việt Nam vì diện tích nhà thường quá bé, và thường bị đẩy lên thành nhiều tầng cao (nhà ống, 4 - 5 tầng) và lối lên đến tầng trên cùng thường không được sử dụng nhiều và bố trí cho việc tưới nước cũng khó khăn.
Còn nếu áp dụng mái xanh cho các khu chung cư cao tầng thì là chuyện thiết kế và thi công, vận hành là của chủ thầu xây dựng hay nhà quản lý. Một mô hình vườn cộng đồng trên sân thượng là rất tốt.
Và theo chị, mô hình nhà “xanh tường, xanh mái” có phù hợp với Việt Nam?
Về phương diện kỹ thuật, nói ở mức sàn chung thì chất lượng kỹ thuật thi công xây dựng ở Việt Nam còn rất kém, chỉ riêng kỹ thuật chống thấm cho mái thường đã gặp bao nhiêu vấn đề rồi, huống chi để thiết kế và thi công được những mái trồng được thảm xanh thì lại càng là vấn đề.
Cám ơn chị!
Vậy câu hỏi được đặt ra là nếu giải quyết được vấn đề về chi phí và kỹ thuật, việc thiết lập những mảng xanh trên trần hay tường nhà có thể khả thi? Câu trả lời là hoàn toàn có thể. Chúng ta cùng tham khảo giải pháp của công ty Elmich – Singapore.
VGM
Module trồng cây xanh cho tường đứng, rất nhẹ và chắc chắn, liên kết với nhau bằng những “ngàm” âm dương chế tạo sẵn. Mặt trước có 16 lỗ, mặt bên có 4 lỗ để trồng cây. Cây được trồng trước và chăm sóc cho tươi tốt. Khi vận chuyển đến công trình chỉ cần máng lên khung thép đã chuẩn bị sẵn là xong.
VGM được dùng trên các vách tường đứng, tường vách ngăn độc lập và mặt tiền các tòa nhà. Ngoài những ưu điểm của các bức tường cây thông thường, uu điểm của VGM còn là trọng lượng nhẹ, dễ lắp ráp; chắc chắn cho tải trọng nhiều loại cây; có thể thay đổi theo nhiều kích thước; thích hợp với nhiều loại cây; dễ dàng lắp đặt và tháo dỡ; dễ dàng bảo trì và thay đổi thiết kế; hệ thống tưới nước ngầm tích hợp; bảo dưỡng cây đơn giản; thiết kế linh hoạt; chi phí thấp.
VersiCell
VersiCell có màng chống thấm, lớp ngăn cách VersiCell, vải địa kỹ thuật, cát thô/đất trồng cây, rất thích hợp để sử dụng trên các diện tích bề mặt ngang rộng như mái sân vườn, bồn hoa “Babylon”, tầng hầm, khu vực đậu xa, đảo giao thông, các khu vực công cộng, khu vực thể dục – thể thao,…
Ưu điểm của VersiCell là có độ rỗng, thoáng đến 70% nên rất nhẹ (2,9kg/m2). Khóa ngầm tích hợp giúp cho hệ thống có khả năng chịu lực rất cao (khoảng 100 tấn/m2). Lớp bảo vệ chống thấm và khả năng thoát nước nhanh (16,5l/m.s).
Ở Thụy Sỹ, mái nhà xanh còn thậm chí được đưa vào luật. Trong khi đó, ở Mỹ, xu hướng này cũng bắt đầu đi lên nhờ chính sách khuyến khích lắp đặt.
Không thể bỏ qua yếu tố mỹ quan - bằng cách biến cái mái nhà bỏ không thành một công viên nho nhỏ, bạn đã tăng giá trị ngôi nhà của mình lên.